Boek
Nederlands

De kinderen van Spiegelgrund

Steve Sem-Sandberg (auteur), Geri De Boer (vertaler)

De kinderen van Spiegelgrund

Steve Sem-Sandberg (auteur), Geri De Boer (vertaler)
Als nutteloos kind beschouwd komt de tienjarige Adrian Ziegler omstreeks 1941 in Spiegelgrund, een berucht nazikindertehuis in Wenen, terecht.
Titel
De kinderen van Spiegelgrund
Auteur
Steve Sem-Sandberg
Vertaler
Geri De Boer
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Zweeds
Oorspr. titel
De utvalda
Editie
1
Uitgever
Amsterdam: Ambo|Anthos, 2015
502 p.
ISBN
9789041422361 (hardback)

Besprekingen

Een gruwelhuis in Wenen

ROMAN. De Zweedse schrijver Steve Sem-Sandberg focust met enige regelmaat op de misdaden van de nazi's. Zijn nieuwe verhaal speelt zich af in Spiegelgrund, een 'euthanasie-instelling' voor zwakzinnige kinderen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog vermoordden de nazi's bijna achthonderd kinderen in Spiegelgrund, een afdeling van de psychiatrische instelling Steinhof in Wenen. De afdeling was 'gedeeltelijk (opgericht) als speciale kliniek voor kinderen met ernstige psychiatrische of neurologische stoornissen en gedeeltelijk als opvoedingsgesticht voor jongens en meisjes met disciplinaire problemen'.

In feite was het een euthanasie-instelling. En dat alles in het licht van de rassenbiologie van de nazi's. Die verordende dat mismaakte of psychisch gestoorde kinderen een innerlijke vijand waren, die de arische volksstam volledig dreigde uit te hollen. Zulke kinderen verdienden een Sonderbehandlung. Deze zogeheten speciale behandeling was niet meer dan een eufemisme voor moord.

Steve Sem-Sandberg (1956) behelpt zich met historische documenten en met de getuigenissen van daders en slachtoffers om een aangrijpende roman op te bouwen. De Zweedse schrijver, voormalig eindredacteur van de k…Lees verder

De doden sterven eeuwig

In de kindereuthanasiekliniek Am Spiegelgrund kregen tijdens de Tweede Wereldoorlog honderden kinderen de 'genadedood'. Steve Sem-Sandberg schreef er een nauwelijks te verdragen maar moedige roman over. Alexander Van Caeneghem

In oktober 1939 tekende Adolf Hitler een euthanasiedecreet dat dokters verregaande vrijheden verleende om zieken die zij als ongeneeslijk beschouwden, de ' Gnadentod' te schenken. Dat decreet, Aktion T4, kostte tegen augustus 1941 ongeveer 70.000 mensen het leven, maar Duitse en Oostenrijkse dokters maakten later in dezelfde geest nog naar schatting 200.000 slachtoffers.

Aktion T4 paste in een groter plan ter verbetering van de raciale hygiëne, om het Duitse volk te bevrijden van ' lebensunwertes Leben'. De zuivering begon met gedwongen sterilisaties van mensen met geestesziekten, erfelijke ziekten en fysieke handicaps. Vanaf augustus 1939 werden kinderen met afwijkingen systematisch geregistreerd. Kinderen onder de drie met ernstige erfelijke ziekten kregen, na goedkeuring van medici en ouders, de genadedood. Tijdens de oorlog vervaagden de leeftijdsgrens, de voorwaarden en de ouderlijke instemming.

De kinderen van Spiegelgrund, de nieuwe roman van Steve Sem-Sandberg, …Lees verder

Als de tienjarige Adrian Ziegler rond 1941 bij voormalig psychiatrisch ziekenhuis Spiegelgrund in Wenen wordt afgeleverd, weet hij nog niet precies waar hij terecht gekomen is maar daar komt hij snel genoeg achter. Beschouwd als 'nutteloos kind' hebben de nazi’s een speciaal programma opgesteld om zich te ontdoen van kinderen die in hun ogen niet goed genoeg zijn voor de ideale maatschappij. Totdat het zover is, zijn ze overgeleverd aan de behandelingen van de medische en verpleegkundige staf van Spiegelgrund. De hel op aarde. In deze fenomenale, huiveringwekkende en indringende roman beschrijft de Zweedse auteur en criticus Steve Sem-Sandberg (1958) met veel inlevingsvermogen maar zonder enige vorm van sentimentaliteit of sensatiezucht de verschrikkingen die deze kinderen hebben meegemaakt. Velen hebben het niet overleefd en zij die het wel overleefden, werden nadien niet altijd geloofd. Een geschiedenis die alleen op deze manier verteld kan worden en een enorme indruk achterlaat. Ge…Lees verder

Over Steve Sem-Sandberg

CC BY 3.0 - Foto van/door Bengt Oberger

Steve Sem-Sandberg (Oslo, 16 augustus 1958) is een Zweeds schrijver, criticus, vertaler, voormalig eindredacteur van de Zweedse krant Dagbladet en oud-journalist voor Dagens Nyheter. Zijn grote internationale doorbraak als schrijver kwam in 2009 met zijn roman De onzaligen van Łódź (De fattiga i Łódź), waarvoor hij in Zweden de prestigieuze Augustprijs ontving. De roman verscheen in 2011 in het Nederlands en werd vertaald in meer dan twintig landen.

Door de jaren heen heeft Sem-Sandberg vele prijzen en onderscheidingen voor zijn werk ontvangen. Vóór De onzaligen van Łódź verwierf hij al bekendheid door zijn romans Theres (1996, over terroriste Ulrike Meinhof), Allt förgängligt är bara en bild (1999) en Ravensbrück (2003).

Steve Sem-Sandberg woont en werkt in Wenen, Oostenrijk.

Bibliografie

1. Sländornas värld, roman (1976)
2. Sökare i dödsskug…Lees verder op Wikipedia