Boek
Nederlands
Een kroonprins wordt meedogenloos getergd door zijn halfbroer en diens sprekende rat.
Titel
Jeuk
Auteur
Saskia De Coster
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: Prometheus, 2008
123 p.
ISBN
9789044610529

Besprekingen

Een steen volstaat voor duizend scherven

De nieuwe jonge generatie Nederlandstalige schrijvers is getalenteerd, zij het niet echt jong. Het tijdschrift Magazijn legde een lijst aan. Saskia de Coster hoort er eigenlijk ook op thuis. Daarvan getuigt haar nieuwe roman Jeuk.

De wijze van bloemlezen heeft een curieus resultaat

ONSTUITBAAR is de drang van journalisten en critici naar hiërarchieën en lijstjes. Hoewel iedereen weet dat de literatuur niet langs een meetlat valt te leggen, kruipt het bloed waar het niet gaan kan. Een van de beroemdste literaire lijstjes is de best of young novelists , dat het Britse tijdschrift Granta om de tien jaar publiceert, en waarin een aantal critici aangeven welke jonge romanciers zij het meest veelbelovend achten. Steevast stof voor verhitte discussies.

Onlangs verscheen bij de jonge uitgeverij 521 het eerste nummer van Magazijn , een tijdschrift in boekvorm dat, zo luidt het fiere onderschrift op het omslag, ,,de nieuwe generatie schrijvers'' presenteert. Hoe is de redactie van Magazijn daarbij te werk gegaan? Net als Granta hanteerde zij de leeftijd van veertig jaar als de magische grens waarop de jeugd van een schrijver voorgoed verloren gaat. Maar anders dan de redacteuren van Granta , die o…Lees verder

Beelden uit het diepste zwart

Een monsterlijke bastaard die verliefd is op de kroonprinses. Een dominante koning die het gras wegmaait voor de voeten van de aarzelende kroonprins. Een sprekende rat met satanische plannen. Het lijken ingrediënten uit een sprookje van de gebroeders Grimm. Toch zijn het de hersenspinsels van een jonge Vlaamse romancière. Saskia De Coster toont met 'Jeuk' dat ze een koppige en eigenzinnige auteur is en eist met luide stem haar plaats op in de Vlaamse letteren.
'Vrije val', de roman waarmee De Coster (1976) in 2002 haar officiële debuut maakte als schrijfster, liet geen lezer onberoerd. Ook De Costers tweede roman 'Jeuk' is een vettige orgie van wervelende beelden en stormachtige fantasmen. De bizarre plot is van ondergeschikt belang en opnieuw kiest De Coster er nadrukkelijk voor haar lezers zo weinig mogelijk bij het handje vast te houden.

Rattenplaag

In de proloog teistert een ernstige rattenplaag de bewoners van een koninklijk kasteel. Het probleem loopt danig uit de hand en uit pure wanhoop gelast de naamloze koning zijn misvormde maar geniale bastaardzoon Boris een oplossing te verzinnen. Het plan is even simpel als briljant: hij serveert de hongerige beesten een tijd lang het meest verrukkelijke eten en begint dan ongemerkt wat restjes van gestorven soortgenoten mee te koken. De dosis krengen tussen het eten neemt geleidelijk toe en mettertijd krijgen de dieren zuiver rattenvlees voorgeschoteld. Dat valt zo in de smaak dat ze …Lees verder

Jeuk

KRABBEN OM TE WINNEN. Saskia De Costers tweede boek is een duivels sprookje over liefde en het verschuiven van verlangens en frustraties.
Jeukis een sprookjesachtig verhaal over twee broers - kroonprins Carl en bastaard Boris die dezelfde vrouw liefhebben - dat vanaf de eerste pagina schreeuwt om een toelichting van de auteur.

Waarom moeten we 'Jeuk' lezen?

'Het biedt een antwoord op de vraag wat er eerst komt: jeuken of krabben, verliefdheid of the mood for love. Jeuk is een eenvoudig, spannend liefdesverhaaltje dat naar je toe komt geraasd. Tegelijkertijd biedt het een ongecensureerde blik in de geest van Boris - een kleine Hitler, maar dan slimmer.'

Hoe subversief is het boek?

'Boeken lezen is een subversieve daad, maar ik weet niet of Jeuk subversief is. Er zit natuurlijk wel het verzet in tegen het meeloopgehalte van iedereen. Boris zet anderen aan tot zelfvernietiging, valt de gevestigde orde van binnenuit aan. Dat is terroristisch en hedendaags.'

Het begin doet denken aan Hitchcocks 'The Birds'.

'The Birds is zeker een inspiratiebron geweest. Hitchcock bewijst hoe belangrijk de sug…Lees verder

Jeuk voert de lezer in een reeks van opeenvolgende zwarte beelden ("In het diepste zwart kunnen beelden tot leven komen. Hoe zou je anders dromen kunnen zien met je ogen dicht") in een donker en bijna surrealistisch universum van macht en machtsmisbruik. Saskia de Coster vertelt een grimmig sprookje waarin een koning, een kroonprins en zijn uitverkoren geliefde en een afgewezen, want gehandicapte zoon een cruciale rol spelen. Motorisch moment in de vertelling is het uitbreken van een rattenplaag. Met heel veel verve beschrijft De Coster hoe het koninkrijk geteisterd wordt door een onmogelijk te stuiten aanval van de ratten, "dagelijks werden de ratten bijeengedreven en opgeschept in emmers die van hand tot hand gingen, naar het binnenplein, waar tussen de lindebomen een groot vuur brandde. Het dierenvet deed de vlammen luid knetteren. Een taaie stank vulde de lucht en drong in de vezels van de kleren, steeg op naar de hoogste plafonds." Boris, afgewezen broer van kroonprins Car…Lees verder
Na haar opmerkelijke debuut 'Vrije val'* publiceerde de Vlaamse schrijfster (1976) met dit boek een nieuwe, bevreemdende sprookjesachtige roman over de menselijke wreedheid. Een wat slappe koning probeert zijn rijk te bestieren en zijn zoon, kroonprins Carl, ook niet bepaald getekend door daadkracht, klaar te stomen voor het koningschap. Als een rattenplaag uitbreekt, zorgt de misvormde, wraakzuchtige bastaardzoon van de koning, Boris, voor een macabere kannibalistische oplossing van het probleem. Met de hulp van een sprekende rat maakt hij Carl het leven zuur en probeert hij diens jonge vriendin Ada in te pikken. Een bizar en gruwelijk verhaal over het 'de mens is de mens een wolf'-motief, met veel narratief talent geschreven in een krachtige beeldrijke stijl. Hoewel het thema dit niet meteen laat vermoeden, is het verhaal niet gespeend van humor. Met beide boeken ontpopt De Coster zich tot een van de veelbelovende jonge auteurs in Vlaanderen. Paperback; normale druk.

Over Saskia De Coster

CC BY-SA 4.0 - Foto van/door Koos Breukel

Saskia A. J. De Coster (Leuven, 1976) is een Vlaams auteur.

Biografie

Saskia De Coster is geboren in de winter van 1976. Ze was al op jonge leeftijd actief bezig met schrijven. In 1989 leverde haar dat de titel op van nationaal laureaat in de Junior Journalist wedstrijd op. Op haar achttiende ging De Coster naar Leuven om aan de KU Leuven Germaanse Talen te studeren (1994-1998). Ze rondde de studie succesvol af in 1998, om onmiddellijk opnieuw te beginnen aan een master in de literatuurwetenschap (1998-1999). Ze studeerde GGS literatuurwetenschap aan UBC in Vancouver, Canada. 24 maart 2014 geboorte zoontje Amos Saul Winston de Coster, met Inge Jooris.

Saskia de Coster (1976) is de auteur van acht romans, waaronder 'Eeuwige Roem' (2006), ‘Wij en ik’ (2013) en het alom bejubelde Nachtouders (2019, Das Mag) . Haar werk verscheen op long en short lists van de AKO literatuurprijs, de Gouden Uil en de Librisprijs. Ze won driema…Lees verder op Wikipedia