Korte impressies van dieren en dingen in huis en tuin, afgewisseld met dagboekfragmenten van de Noorse auteur over zijn gezin, reizen en literatuur.
Titel
Zomer
Auteur
Karl Ove Knausgård
Illustrator
Anselm Kiefer
Vertaler
Maud Jenje Sofie Maertens
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Noors
Oorspr. titel
Om sommeren
Uitgever
Amsterdam: De Geus, © 2017
433 p. : ill.
ISBN
9789044536409 (hardback)

Besprekingen

De pik en andere gedachten

Roman. Karl Ove Knausgård schrijft in Zomer nog meer lemma's voor zijn jongste dochter, maar debuteert ook als dagboekschrijver.

In Zomer, het vierde en laatste deel van zijn cyclus over de seizoenen, hanteert Karl Ove Knausgård dezelfde structuur als in Herfst en Winter. Elke zomermaand krijgt een aantal erg uiteenlopende lemma's, die op maximaal vijf pagina's worden uitgewerkt. Op die manier wil hij zijn jongste dochter Anna, die inmiddels twee jaar oud is, laten kennismaken met het leven. Prachtige korte teksten, bijvoorbeeld over herhaling, cynisme en de Zweedse dichter Gunnar Ekelöf, staan naast banale en overbodige, bijvoorbeeld over berken, gras of ijsblokjes.

Knausgårds 'eeuwige' thema's zijn bekend: schaamte, schuld, tijd, dood, kunst, de natuur, het goddelijke. Af en toe maakt hij ook uitstapjes naar het maatschappelijke domein, bijvoorbeeld wanneer hij speeltuinen ziet als een symbool van een overgereguleerde maatschappij.

Maar plots staat daar dan: 'Ik zou me zo veel beter voelen als ik een grote, mooie pik had. [...] En mooie tanden.' D…Lees verder

Geleidelijk neemt de fictie het gelukkig weer over

Een typische analyse van Karl Ove Knausgård in de reeks De vier jaargetijden gaat ongeveer zo: 'Barbecueën is een soort speerpuntactiviteit van het gezin, het hoogste wat de gezinsleden samen presteren, want het vereist niet alleen coördinatie en samenwerking, het vindt ook plaats in de zone van het gezin die het dichtst bij de andere gezinnen ligt en daarom erg zichtbaar is.' In de tuin, dus, terwijl een fornuis juist bij de beslotenheid van een huis hoort.

Het net verschenen Zomer, waaruit dit fragment komt, bestaat net als de eerste delen uit korte stukjes, afgewisseld met dagboekfragmenten en verrassend zomerse afbeeldingen van de doorgaans sombere kunstenaar Anselm Kiefer. De Noorse schrijver, die wereldberoemd werd met zijn reeks Mijn strijd, beschrijft objecten en fenomenen in en rond het huis, de tuinsproeier, een mixer, wespen en de barbecue; dingen die bij de zomer horen.

Inmiddels is zijn bedoeling met het project wel duidelijk, hij wil dichter bij de werkelijkheid komen. Die nabijheid vond hij niet in romans, maar in het fysieke en lichamelijke, en dus onvermijdelijk ook in het dagelijkse en banale. Steeds weer schrijft hij over binnen en buiten, innerlijk en uiterlijk, het zichtbare en het onzichtbare.

In eerdere delen was Knausgårds kijk op de fenomenen bijzonder, het was alsof de werkelijkheid zich inderdaad opende. Het vierde deel valt tegen omdat het in herhal…Lees verder

Prachtig uitgegeven slotdeel van 'De vier seizoenen', dagboeken waarin de bestsellerauteur zich vooral richt tot zijn tweejarige dochtertje Anne. Hij schrijft over van alles: katten, campings, kastanjebomen, muggen, vleermuizen, eieren, vlinders en tranen. Die korte impressies wisselt Knausgård af met dagboekfragmenten. Daarin krijgt het dagelijkse gezinsleven met jonge kinderen de ruimte, zijn reizen, zijn literaire visie en zijn lectuur. Vooral om die laatste twee thema's is het dagboek van belang. Over zijn 'ik' zegt hij bijvoorbeeld dat dat slechts een plek is waar zijn gedachten en gevoelens doorheen gaan. De dagboeken van filosoof Emanuel Swedenborg vormen voor de auteur ook een stimulans. Het gevoel egoloos te zijn is een belangrijke opmerking in deze dagboeknotities uit 2016. Met aquarellen van Anselm Kiefer.

Verlost van alle innerlijke kwellingen

In 'Zomer' schrijft Knausgård teder en liefdevol over zijn kinderen, die nu belangrijker lijken dan zijn schrijverschap.

Karl Ove Knausgård had zijn zesdelige megareeks 'Mijn strijd' nog maar net afgerond, of hij pakte alweer uit met een nieuwe reeks: 'De vier seizoenen'. De schrijver toont zich daarin van een heel andere kant, minder gefocust op zichzelf en meer begaan met anderen, al blijft hij altijd een buitenstaander. Met de publicatie van het laatste deel - 'Zomer' - nadert ook die reeks nu haar einde.

'De vier seizoenen' begon met 'Herfst', een boek waarin de schrijver zich richtte tot zijn ongeboren jongste dochter Anne, aan wie hij in korte hoofdstukjes - een 'selectief lexicon van de wereld' - uitlegde op welke plek ze zou terechtkomen, van 'luizen' tot 'wespen', van 'eenzaamheid' tot 'aarde', 'zon' of 'kauwgom'. De stukjes begonnen steeds met een 'objectieve' definitie, om daar vervolgens een eigen gevoel of anekdote mee te verbinden. In het vervolgboek, 'Winter', hield de schrijver vast aan dat procédé, zij het dat de thema's abstracte…Lees verder

Over Karl Ove Knausgård

CC BY 3.0 - Foto van/door Boberger

Karl Ove Knausgård (IPA: ˈkɑːɭ ˈuːvə ˈknæʉsˌgɔːɾ) (Oslo, 6 december 1968) is een Noorse schrijver en vertaler. Hij is vooral bekend vanwege zijn zesdelige autobiografische roman Min kamp (Mijn strijd).

Werk

De literaire carrière van Knausgård begon in 1998 toen zijn eerste boek Ute av verden gepubliceerd werd. Dit boek werd meteen gelauwerd en Knausgård ontving de Noorse Kritikerprisen. Zes jaar later, in 2004 kwam zijn tweede boek uit, En tid for alt (in het Nederlands vertaald als "Engelen vallen langzaam"). Knausgård probeert in dit boek de verhouding tussen wetenschap en godsdienst te ontdekken aan de hand van bijbelfragmenten. Voor dit boek ontving Knausgård de Sørlandets litteraturpris.

Zijn bekendste werk is echter de zesdelige romancyclus/autobiografie Min kamp (2009-2011). Hierin vertelt Knausgård over zijn leven en de relatie met zijn ouders en vrienden. De publicatie van het boek gin…Lees verder op Wikipedia