Boek Nederlands

Machines zoals ik

Ian McEwan (auteur), Rien Verhoef (vertaler)

Machines zoals ik

Ian McEwan (auteur), Rien Verhoef (vertaler)
Titel
Machines zoals ik
Auteur
Ian McEwan
Vertaler
Rien Verhoef
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Engels
Oorspr. titel
Machines like me
Uitgever
Amsterdam: De Harmonie, 2019
347 p.
ISBN
9789463360494 (hardback)

Besprekingen

Een robot die van je houdt

Ian McEwan is zo'n auteur die zich nooit herhaalt. Zijn nieuwste roman, Machines Like Me, knipoogt veelvuldig naar sciencefiction. Dat draait regelmatig hilarisch uit, maar gaat wel ten koste van de diepgang van de personages.

Er zijn in het inmiddels bijna 45 jaar oude schrijverschap van Ian McEwan verschillende fasen te onderscheiden. Daarbij is zijn werk gaandeweg steeds meer dimensies gaan krijgen. In zijn vroege boeken betoonde hij zich vooral gefascineerd door het exploreren van de extremiteiten en absurditeiten van het bestaan. Die fascinatie is nooit verdwenen, maar kreeg vanaf The Child in Time (1987) een diepere resonantie, doordat ze veel meer dan in het vroege werk vergezeld ging van een oprechte empathie met de menselijke kwetsbaarheid.

Onderzoek naar de vraag hoe de mens omgaat met de gruwelijkheden die hem overkomen werd daarbij belangrijker dan die gruwelijkheden zelf. Hoewel altijd voorzien van een doordachte plot, werden McEwans romans vooral bespiegelingen over morele vraagstukken. Hoogtepunt daarin was Atonement (2001). De jeugdige vertelster Briony, gedreven door een giftige combinatie van moedwil en misverstand, verwoest daarin het leven van de enkele jaren oudere Robbie en p…Lees verder

Wie is eigenlijk de robot?

Roman. In de roman Machines zoals ik verwerkt Ian McEwan alle filosofische en neurobiologische vragen die de jongste vijftig jaar gesteld zijn over artificiële intelligentie. Met robots in de hoofdrol.

Een roman kan een gedachte-experiment zijn, waarin de schrijver een wereld bedenkt waarin mogelijke gedragingen of gevoelens en ongekende perspectieven op mens en bestaan kunnen worden uitgeprobeerd. De filosofie bedient zich vaak van gedachte-experimenten: het verrukkelijk heldere Zonder vandaag morgen geen gisteren van de Zwitserse filosoof Yves Bossart uit 2014 is een onderhoudend en originele inventaris van de gereedschapskoffer van de denkers van de jongste tweeduizend jaar. Daar kan nu een nieuw instrument aan toegevoegd worden: Ian McEwans Machines zoals ik is een denkoefening in romanvorm.

Alle filosofische of neurobiologische vragen die de jongste vijf decennia gesteld zijn over (al dan niet artificiële) intelligentie of (al dan niet menselijk) bewustzijn zitten erin verwerkt. Het is ook niet toevallig dat de Brit McEwan (71) een bijdrage leverde aan de eerder dit jaar verschenen bundel Possible minds. Twenty-five ways of looking at AI, een rondetafel met 25 on…Lees verder

Niet gemaakt om een leugen te begrijpen

De Britse schrijver Ian McEwan zwerft met verve van genre naar genre. Zijn nieuwste roman is een knipoog naar de sciencefiction. Wat onderscheidt robot Adam van de mens?

FICTIE

Er zijn in het bijna 45 jaar oude schrijverschap van Ian McEwan verschillende fasen te onderscheiden. Daarbij is zijn werk gaandeweg steeds meer dimensies gaan krijgen. In zijn vroege boeken betoonde hij zich vooral gefascineerd door het exploreren van de extremiteiten en absurditeiten van het bestaan.

Die fascinatie is nooit verdwenen, maar kreeg vanaf The Child in Time (1987) een diepere resonantie, doordat ze veel meer dan in het vroege werk vergezeld ging van een oprechte empathie met de menselijke kwetsbaarheid. Onderzoek naar de vraag hoe de mens omgaat met de gruwelijkheden die hem overkomen, werd daarbij belangrijker dan die gruwelijkheden zelf. Hoewel altijd voorzien van een doordachte plot, werden McEwans romans vooral bespiegelingen over morele vraagstukken.

Hoogtepunt daarin was Atonement (2001), waarin de jeugdige vertelster Briony, gedreven door een giftige combinatie van moedwil en misverstand, het leven van de enkele jaren oudere Robbie v…Lees verder

De verliefde robot

BOEKENBAL

IAN MCEWAN Machines zoals ik

De maan, Mars, 20.000 mijlen onder zee of het jaar 2312: sciencefictionromans spelen zich doorgaans op verre planeten of toch minstens in een verre toekomst af, maar de Britse bestsellerauteur en Booker-winnaar Ian McEwan zet in zijn nieuwe roman een stap terug in de tijd en situeert zijn toekomstvisioen over een ménage à trois met een robot in het Engeland van de jaren 80. Of toch in een alternatieve versie ervan: Margaret Thatcher regeert weliswaar met ijzeren hand over Groot-Brittannië, het Iers Republikeins Leger voert een bommencampagne en op de achtergrond raast de Falklandoorlog, maar er is meer dan de bekende kommer en kwel in McEwans stukje futuristische historiek. The Beatles spelen nog – al wordt hun jongste plaat ‘Love and Lemons’ niet al te best ontvangen – en de Britse computerpionier Alan Turing is niet in 1954 gestorven aan een cyanidevergiftiging, maar leeft nog als een welgestelde wisku…Lees verder

Over Adam

Ian McEwan reflecteert op wenselijkheid en mogelijkheid van een robot als huisvriend.

Sinds Mary Shelleys sf-horrorroman 'Frankenstein' en Carol Capeks literaire creatie van de robot is niet alleen de mensheid maar ook de literatuur hevig geïnteresseerd in het creëren van een kunstmatige homo sapiens. Hoeveel papieren robots hebben intussen niet het licht gezien, vooral in strips maar toch ook in de serieuze literatuur! Centrale vraag is steeds hoe menselijk zo'n computer op twee benen gemaakt kan worden, en of hij mogelijk op den duur de mens zelf zal verdringen met zijn grotere intelligentie.

Onlangs nog verscheen Sander Pleij in zijn debuut als schrijver met een hoogst interessante experimentele roman 'Explicador', waarin een jonge onderzoeker het raadsel van het leven probeert te ontrafelen en een computer voedt, niet met algoritmen en statistische data maar met ideeën van de scheppende mens, kunstenaars, filosofen, schrijvers. En natuurlijk wordt zijn vinding gecontrasteerd met de gebrekkige mens zelf, die verliefd is en last heeft van zij…Lees verder